Ông Daniel Baer gặp Cộng-đồng nói về Nhân-quyền ở Việt-nam

Chiều mồng 2/1 vừa qua, do lời mời của Bác-sĩ Nguyễn Quốc Quân, một số đại diện cộng-đồng và hội-đoàn đã có mặt ở tư-gia của ông để gặp gỡ với ông Daniel Baer, Phó Trợ lý Thứ-trưởng trong Văn-phòng Dân-chủ, Nhân-quyền và Lao-động, Bộ Ngoại-giao Hoa-kỳ, để bàn về vấn-đề nhân-quyền ở Việt-nam.

Sau phần giới-thiệu của B.S. Quân nhân danh Ủy-ban quốc-tế yểm-trợ cho Cao-trào Nhân-bản, ông Baer đã bỏ ra hơn 10 phút để tóm lược một số nét chính của chính-sách Hoa-kỳ về nhân-quyền đối với VN. Theo ông thì chính-quyền Hoa-kỳ lúc nào cũng đặt nặng vấn-đề nhân-quyền trong bang-giao với các nước, bởi tin tưởng rằng một quốc gia có nhân-quyền thì mới có thể có bang-giao bền vững với Mỹ được, kể cả trong lãnh-vực thương mại.

Trả lời những câu hỏi của phóng-viên Việt Hà của Đài Á Châu Tự Do cũng như phóng-viên Hoài Hương của Đài VOA (Tiếng Nói Hoa Kỳ), ông Baer cho rằng có ba khu-vực mà Hoa-kỳ rất quan tâm bởi những sự thiếu sót khá nặng nề của Hà-nội trong vấn-đề nhân-quyền, đó là tự do trên Internet và sự an-toàn của các bloggers, tự do tôn-giáo và các quyền của người lao-động. Theo ông, chính Tổng-thống Obama cũng đã tỏ ra quan ngại về cách đối-xử của Hà-nội đối với blogger Điếu Cày mà ông cho là cần phải thả ngay. Cũng tương-tự trong trường-hợp cô Tạ Phong Tần hay Luật-sư Lê Quốc Quân mới bị bắt gần đây.

Tuy ông Baer đã tỏ ra khá lưu loát trong việc biện-hộ cho lập-trường của Mỹ về nhân-quyền ở VN song những câu hỏi mà cử tọa đặt ra cho ông đã không được trả lời thỏa đáng. Người đầu tiên hỏi là Tiến-sĩ Trần Văn Hải. Ông cho rằng chính-sách của Mỹ đã không hữu hiệu, bằng-chứng là ba nhà bất đồng chính-kiến nổi tiếng vẫn còn ở trong tù sau bao nhiêu năm (như trường-hợp cha Nguyễn Văn Lý) hay bị quản-chế tại gia (như B.S. Nguyễn Đan Quế) hay tại chùa (như Đại-lão Hòa-thượng Thích Quảng Độ). Ông Baer đã trả lời trại đi là ta phải nhìn vào toàn-cảnh là đã có những tiến-bộ về nhân-quyền ở VN, như ta có thể thấy một số đại-biểu trong Quốc-hội Việt-cộng ngày nay đã dạn dĩ hơn nhiều và dám chất-vấn chính-phủ Nguyễn Tấn Dũng.

Về câu hỏi của Dược-sĩ Nguyễn Mậu Trinh (Chủ-tịch Hội Cao-niên và Nghị-hội) là liệu chính-quyền Obama và Bộ Ngoại-giao có tìm cách tham-khảo ý-kiến của cộng-đồng người Mỹ gốc Việt không thì ông Baer cho rằng bất cứ lúc nào cộng-đồng VN muốn gặp gỡ với ông hay các đồng-sự của ông thì họ cũng sẵn sàng. Chỉ cần thu xếp qua một người như B.S. Quân là có thể gặp gỡ dễ dàng. Tuy-nhiên, ông cũng nói là không phải lúc nào những người chúng ta muốn gặp là cũng có thể có mặt cùng lúc. Đi theo ông Baer tối hôm mồng 2/1 còn có hai nhân-viên khác của bộ Ngoại-giao, một phụ-tá cao-cấp trong văn-phòng Dân-chủ, Nhân-quyền và Lao-động, cũng như người lo bàn giấy về Việt-nam (Vietnam Desk). Tuy-nhiên, hai người này không có phát biểu gì chính-thức cả.

Đến lượt ông Đoàn Hữu Định, Chủ-tịch tân-cử của Cộng-đồng VN vùng DC-MD-VA, hỏi liệu có thể có được những sự gặp gỡ thường-xuyên hơn không, tỷ như ba tháng một lần, với các thành-phần lãnh-đạo trong cộng-đồng thì ông Baer có vẻ không sẵn sàng hứa hẹn. Ông chỉ nhắc lại điều ông đã trả lời với ông Nguyễn Mậu Trinh thôi.

Câu hỏi của ông Nguyễn Ngọc Bích (Chủ-tịch Hội-đồng Điều hợp Trung-ương Nghị-hội) là: "Không hiểu chính-phủ Mỹ và Bộ Ngoại-giao có chia sẻ sự bực dọc của cộng-đồng người Mỹ gốc Việt hay không? Chính-phủ hay Bộ Ngoại-giao có thấy là không những tình-trạng nhân-quyền ngày càng tồi tệ ở VN, bây giờ thua cả Miến-điện, và hình như Hà-nội còn dụng-tâm đì những thành-phần đi với Mỹ hay có kinh-nghiệm ở Mỹ. Tổng-thống Obama nhắc đến Điếu Cày thì anh ta bị tuyên án 12 năm tù. Mới đây là trường-hợp L.S. Lê Quốc Quân, người có sang dự một chương-trình 6 tháng của Quỹ Quốc gia Yểm-trợ Dân-chủ (National Endowment for Democracy). Luật-sư Lê Công Định, người đã có bằng từ Đại-học Luật Tulane, hiện vẫn đang ngồi tù. L.S. Nguyễn Văn Đài, người đã được mời sang Mỹ, cũng đã bị tù 4 năm vì mở lớp dạy học về Nhân-quyền. Như vậy, Quý Vị có nghĩ đến những biện-pháp chế-tài đối với Hà-nội không?" Ông Baer đã không trả lời trực-tiếp vào câu hỏi mà lại nói dông dài là ta phải nhìn vào chiều dài thời-gian--như dư-luận ở trong nước VN ngày càng sôi nổi, đến từ nhiều thành-phần, và những tiếng nói này sẽ, theo ông, mang lại kết-quả.

Tới đây, có lẽ vì thấy các câu hỏi hơi gắt quá nên B.S. Quân đã mời mọi người đi dùng cơm kiểu tự lấy món ăn mình thích, để rồi có thể ra bàn tán tiếp trong bữa ăn. Tuy-nhiên, các câu hỏi sau đó cũng không được trả lời thỏa đáng lắm, theo như nhận xét của một số người có mặt. Nhất là về câu hỏi, cuộc đối-thoại nhân-quyền giữa Mỹ và VNCS mà đáng nhẽ phải xảy ra vào tháng 12 vừa rồi tại sao đã bị hủy? Ông Baer cho rằng phía Hà-nội viện cớ gặp trở ngại nên cuộc họp đã bị hoãn (chứ không phải là hủy).

Nhiều người ra về không mấy hài lòng về những câu trả lời chung chung, thiếu cụ-thể của ông Baer. Nhất là khi ông lại chằm chằm nói lời ủng-hộ cho Đại-sứ David Shear mà nhiều người, ngay cả ở Hạ-viện Hoa-kỳ, cho rằng ông chưa làm đủ bổn-phận của ông về mặt này.

Có lẽ chính-xác nhất là sự đánh giá của ngay Bác-sĩ Nguyễn Quốc Quân, người đứng ra tổ-chức buổi gặp gỡ, khi ông trả lời Đài RFA: "Có lẽ một số trong chúng ta chưa thể hài lòng được về những kết-quả của chính-sách Mỹ song ông Baer cũng đã nói lên được những nỗ lực của chính-quyền Hoa-kỳ về phương-diện này."